تجمع مایع بعد از ابدومینوپلاستی که در پزشکی سروما نامیده میشود، به جمع شدن مایع شفاف در فضای ایجادشده میان پوست و بافتهای عمقی شکم گفته میشود. این عارضه میتواند با برجستگی، احساس حرکت مایع یا افزایش ورم شکم همراه باشد؛ اما هر ورمی بعد از عمل به معنای سروما نیست.
در این مقاله بررسی میکنیم سروما چگونه ایجاد میشود، چه علائمی دارد، چه تفاوتی با ورم طبیعی دارد، چه زمانی به تخلیه نیاز پیدا میکند و چگونه میتوان احتمال تشکیل آن را کاهش داد.
تجمع مایع یا سروما بعد از ابدومینوپلاستی چیست؟
سروما به تجمع مایع لنفاوی زیر پوست در محل عمل جراحی گفته میشود که یکی از شایعترین عوارض بعد از جراحی ابدومینوپلاستی است. در جریان این عمل، جراح لایهای از پوست و بافت چربی اضافی شکم را برمیدارد و در این فرآیند، شبکهای از عروق لنفاوی ریز که در بافت زیرپوستی قرار دارند نیز آسیب میبینند. بدن برای ترمیم این ناحیه، مایعی سروزی (شفاف تا مایل به زرد) ترشح میکند که در حالت طبیعی باید توسط سیستم لنفاوی جذب یا از طریق درنهای جراحی خارج شود.
اما گاهی این مایع بیشتر از میزان قابل جذب بدن تولید میشود یا مسیر خروج آن مسدود میشود و در نتیجه بین لایه پوست و عضله جمع میشود. این حالت همان چیزی است که در اصطلاح پزشکی به آن سروما گفته میشود و معمولاً در هفته اول تا سوم بعد از عمل خودش را نشان میدهد.
برای دریافت مشاوره از دکتر حمیدرضا مکارچیان، لطفا فرم زیر را پر کنید تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.
علائم تجمع سروما بعد از ابدومینوپلاستی چیست؟
مهمترین علامت سروما، ایجاد تورمی موضعی و نرم در زیر پوست شکم است. بیمار ممکن است هنگام لمس یا تغییر وضعیت بدن، حرکت مایع یا حالت موجدار را احساس کند. این برجستگی گاهی در یک سمت شکم بیشتر است و باعث عدم تقارن ظاهری میشود.
نشانههای احتمالی تجمع سروما عبارتاند از:
- افزایش تورم در یک ناحیه مشخص از شکم
- احساس جابهجایی یا موج زدن مایع زیر پوست
- نرم و متحرک بودن ناحیه متورم
- احساس کشیدگی، سنگینی یا فشار در شکم
- درد یا حساسیت موضعی
- خروج مایع شفاف یا زرد کمرنگ از محل زخم
- کاهش ناگهانی خروجی درن همراه با بیشتر شدن تورم شکم
تشخیص قطعی فقط بر اساس ظاهر شکم انجام نمیشود. بهترین جراح ابدومینوپلاستی در تهران با معاینه و در صورت نیاز سونوگرافی مشخص میکند که تورم ناشی از سروما، ورم طبیعی، هماتوم یا عفونت است.
علت آب آوردن شکم بعد از ابدومینوپلاستی چیست؟
علت اصلی آب آوردن شکم پس از ابدومینوپلاستی یا جمع شدن مایع قطع شدن موقت مسیرهای لنفاوی و باقی ماندن فضای خالی میان پوست و عضلات شکم است. حرکت و اصطکاک لایههای بافتی نیز میتواند ترشح مایع را افزایش دهد.
عواملی مانند وسعت زیاد جراحی، جدا کردن گسترده بافتها، انجام همزمان لیپوساکشن، بالا بودن شاخص توده بدنی، استعمال دخانیات، دیابت کنترلنشده، فعالیت سنگین زودهنگام و رعایت نکردن دستورهای مربوط به درن میتوانند احتمال سروما را بیشتر کنند. بااینحال، تشکیل سروما همیشه به معنای خطای جراح یا کوتاهی بیمار نیست و حتی با رعایت مراقبتها نیز ممکن است رخ دهد.
توضیحات دکتر مکارچیان درباره درن بعد از عمل جراحی
درن بعد از عمل جراحی
تفاوت سروما با ورم طبیعی بعد از ابدومینوپلاستی چیست؟
ورم طبیعی بعد از ابدومینوپلاستی بخشی از روند ترمیم است و اغلب بهصورت تورم منتشر، نسبتاً سفت و یکنواخت در شکم دیده میشود که بهتدریج کاهش مییابد. در مقابل، سروما بیشتر به شکل برجستگی نرم و موضعی ظاهر میشود و ممکن است هنگام لمس یا تغییر وضعیت بدن، احساس حرکت یا موج زدن مایع زیر پوست ایجاد کند.
افزایش یکطرفه حجم شکم، بیشتر شدن تورم پس از خارج کردن درن بعد از ابدومینوپلاستی یا ثابت ماندن آن میتواند احتمال سروما را مطرح کند؛ بااینحال، تشخیص قطعی باید با معاینه جراح و در صورت نیاز سونوگرافی انجام شود.
آیا تجمع مایع بعد از ابدومینوپلاستی خطرناک است؟
در بیشتر موارد، سروما یک عارضه شایع اما قابل کنترل است و بهخودیخود خطرناک نیست و ممکن است طی چند هفته یا گاهی چند ماه بهتدریج جذب شوند. بااینحال، تجمع زیاد مایع میتواند به بافتها فشار وارد کند، ترمیم زخم را به تأخیر بیندازد و باعث ناراحتی، باز شدن لبههای بخیه یا نامنظمی فرم شکم شود.
باقی ماندن طولانیمدت سروما میتواند اطراف مایع یک کپسول فیبری ایجاد کند و درمان را دشوارتر سازد. عفونی شدن مایع نیز عارضه مهمتری است که با قرمزی، گرمی پوست، تب، درد رو به افزایش یا ترشحات بدبو همراه میشود. بنابراین بزرگتر شدن تورم یا بروز علائم التهابی نباید نادیده گرفته شود.
برای دریافت مشاوره از دکتر حمیدرضا مکارچیان، لطفا فرم زیر را پر کنید تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.
چه زمانی باید برای تخلیه مایع بعد از ابدومینوپلاستی به پزشک مراجعه کرد؟
اگر تورم شکم بهجای کاهش، بیشتر شود، حالت نرم و موجدار پیدا کند، باعث درد، فشار یا عدم تقارن شکم شود یا پس از چند روز بهبود نیابد، باید برای معاینه به جراح مراجعه کنید. خروج مایع از زخم، کاهش ناگهانی ترشحات درن همراه با افزایش ورم، تب، قرمزی، گرمی پوست و ترشحات بدبو نیز نیازمند بررسی سریع است. جراح پس از معاینه و در صورت لزوم سونوگرافی، با توجه به حجم مایع و وضعیت زخم مشخص میکند که سروما به تخلیه نیاز دارد یا میتوان منتظر جذب تدریجی آن ماند.
روشهای موثر برای درمان تجمع مایع بعد از ابدومینوپلاستی
درمان تجمع مایع به حجم سروما، شدت علائم و مدت باقی ماندن آن بستگی دارد. سروماهای کوچک و بدون درد اغلب با معاینه دورهای، پوشیدن صحیح گن طبق دستور جراح و کاهش فعالیت جذب میشوند؛ اما اگر مایع زیاد، دردناک یا رو به افزایش باشد، پزشک آن را با سرنگ استریل تخلیه میکند و ممکن است این کار چند بار تکرار شود. در صورت تشکیل مجدد حجم زیادی از مایع، قرار دادن درن برای چند روز ضروری خواهد بود.
اگر نشانههایی مانند تب، قرمزی یا ترشحات بدبو وجود داشته باشد، مایع از نظر عفونت بررسی و درمان دارویی آغاز میشود. سروماهای مزمن و کپسولدار نیز در موارد نادر ممکن است به درمانهای تکمیلی یا جراحی نیاز داشته باشند. تخلیه یا ماساژ خودسرانه شکم توصیه نمیشود، زیرا احتمال عفونت و آسیب بافتی را افزایش میدهد.
تخلیه سروما چگونه انجام میشود و آیا درد دارد؟
برای تخلیه، پوست ابتدا ضدعفونی میشود و پزشک یک سوزن استریل باریک را وارد فضای حاوی مایع میکند. سپس مایع با سرنگ خارج میشود. اگر محل تجمع دقیق نباشد یا سروما در عمق قرار گرفته باشد، تخلیه میتواند با هدایت سونوگرافی انجام شود.
به دلیل کاهش موقت حس پوست شکم پس از عمل ابدومینوپلاستی، بسیاری از بیماران هنگام تخلیه فقط فشار یا سوزش کوتاهی احساس میکنند؛ البته شدت ناراحتی در افراد مختلف یکسان نیست. گاهی پس از تخلیه، استفاده از گن یا تکرار این کار لازم میشود. از آنجا که هر بار ورود سوزن احتمال ورود میکروب را افزایش میدهد، تخلیه باید فقط با تشخیص پزشک و در شرایط استریل انجام شود.
چگونه میتوان احتمال سروما بعد از ابدومینوپلاستی را کاهش داد؟
هیچ روشی احتمال سروما را به صفر نمیرساند؛ اما انتخاب جراح باتجربه و رعایت برنامه مراقبتی میتواند خطر آن را کاهش دهد. بیمار باید مراقبتهای زیر را جدی بگیرد:
- درن را طبق آموزش تخلیه و مقدار مایع را روزانه ثبت کند.
- از خارج کردن یا دستکاری درن بدون اجازه پزشک خودداری کند.
- گن بعد از ابدومینوپلاستی را با فشار مناسب و مطابق برنامه جراح بپوشد.
- از فعالیت سنگین، بلند کردن اجسام و حرکات کششی شدید پرهیز کند.
- پیادهروی سبک را طبق دستور پزشک انجام دهد.
- مصرف دخانیات را پیش و پس از عمل کنار بگذارد.
- دیابت و بیماریهای زمینهای را کنترل کند.
- در زمانهای تعیینشده برای معاینه مراجعه کند.
پاسخ به سوالات متداول شما
سروما اغلب بهصورت برجستگی نرم، نوساندار و شبیه تجمع آب زیر پوست احساس میشود و ممکن است با تغییر وضعیت جابهجا شود. تشخیص قطعی با معاینه جراح و در صورت نیاز سونوگرافی انجام میشود.
بله؛ سروماهای کوچک و بدون درد ممکن است طی چند هفته یا چند ماه خودبهخود جذب شوند. اگر تجمع مایع بزرگ، دردناک، روبهافزایش یا همراه با فشار بر بخیه باشد، باید توسط پزشک بررسی و گاهی تخلیه شود.
بله؛ تا زمانی که فضای زیر پوست کاملاً به بافتهای عمقی نچسبیده باشد، امکان تجمع مجدد مایع وجود دارد و ممکن است چند نوبت تخلیه لازم شود.
